Odpowiedzialność spadkobierców za podlegające zwrotowi świadczenia, opłaty i wydatki z pomocy społecznej, a w szczególności: opłaty za pobyt w DPS, opłaty za usługi opiekuńcze i udzielenie schronienia, świadczenia nienależnie pobrane wynikające z ustaw: o
29 października 2026 09:00-13:00
450 zł netto
- Czyli jak ustalić spadkobierców i odzyskać od nich zwrot należności?
INFORMACJE O PROWADZĄCYM SZKOLENIE:
Trener specjalizujący się m.in. w zagadnieniach dotyczących rachunkowości podatków i opłat lokalnych, rachunkowości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, windykacji i egzekucji należności budżetowych, zarówno cywilnoprawnych jak i publicznoprawnych;
Ponad 30 lat zawodowo zajmowała się problematyką związaną z realizacją i windykacją dochodów budżetowych w jednej z największych jednostek samorządu terytorialnego. W ramach obowiązków zawodowych zajmowała się realizacją dochodów z opłaty skarbowej, administracyjnych kar pieniężnych, mandatów nakładanych przez funkcjonariuszy straży miejskiej, a także stosowaniem ulg w spłacie należności budżetowych oraz gospodarką kasową w urzędzie;
Przez wiele lat pełniła funkcje Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat oraz Z-cy Dyrektora Wydziału Egzekucji Administracyjnej i Windykacji w jednym z największych urzędów miejskich, nadzorując wymiar, pobór, rachunkowość i egzekucję należności budżetowych.
Autorka opracowań z dziedziny związanej z realizacją niektórych zadań gmin publikowanych w fachowych czasopismach m.in. Wspólnota, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, Finanse Publiczne.
WYBRANE ZAGADNIENIA:
1. Za które opłaty, wydatki i udzielone świadczenia z pomocy społecznej odpowiadają spadkobiercy świadczeniobiorcy?
2. Jak postąpić gdy organ udzielający świadczeń uzyska informację o śmierci świadczeniobiorcy, wobec którego wydana została decyzja o zwrocie świadczenia?
3. Jak postąpić, gdy w trakcie postępowania o zwrot nienależnego świadczenia lub opłaty organ pomocy społecznej dowie się że świadczeniobiorca zmarł (zgon w trakcie postępowania, przed doręczeniem decyzji, po doręczeniu decyzji ale przed upływem 14 dni do złożenia odwołania, po uprawomocnieniu się decyzji – działania do podjęcia krok po kroku).
4. Czy decyzja o zwrocie nienależnego świadczenia lub opłaty wydana i wysłana na zmarłego wywołuje skutki prawne?
5. Gdzie sprawdzić czy postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone?
6. Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek wszczynać postępowanie spadkowe i na jakiej podstawie?
7. Czy i na jakiej podstawie wolno obciążyć spadkobierców kosztami postępowania jeżeli ośrodek pomocy społecznej wystąpi do sądu o przeprowadzenie postępowania spadkowego?
8. Co należy zrobić gdy wierzyciel dowiaduje się o śmierci zobowiązanego do zwrotu opłaty, wydatku na świadczenie po wszczęciu postępowania egzekucyjnego?
9. Czy opłaty za schronisko dla bezdomnych należą się od spadkobierców?
10. Czy od spadkobierców należy dochodzić należności za usługi opiekuńcze udzielone zmarłemu świadczeniobiorcy?
11. Co w sytuacji gdy po zmarłym pozostały nieuregulowane opłaty np. za pobyt w DPS lub schronisku a nie ma spadkobierców?
PROGRAM SZKOLENIA:
I. Pierwsze czynności pracowników urzędów miast/gmin, OPS, PCPR, odpowiedzialnych za dochodzenie zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń rodzinnych, świadczeń z ustawy pomocy społecznej, z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, po uzyskaniu informacji, że zobowiązany do ich zwrotu nie żyje.
1. Kto ma obowiązek poinformować o zgonie zobowiązanego?
2. Jakie działania należy podjąć po uzyskaniu informacji o śmierci zobowiązanego w zależności od etapu sprawy (po wszczęciu postępowania o zwrot, w trakcie postępowania, po wydaniu decyzji ale przed jej wysłaniem, po doręczeniu decyzji, na etapie egzekucji administracyjnej)?
3. Co w sytuacji gdy mimo zgonu zobowiązanego decyzja zostanie odebrania np. przez dorosłego domownika, który ze zmarłym mieszkał?
4. Konsekwencje prawne wydania i doręczenia decyzji po śmierci jej adresata – czy decyzję taką należy uchylić i na jakiej podstawie?
II. Przebieg postępowania mającego na celu ustalenie spadkobierców zmarłego, który zobowiązany był do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
1. Czy decyzja o zwrocie świadczenia nienależnie pobranego musi być wydana i doręczona zobowiązanemu za jego życia?
2. Jak ustalić spadkobierców?
3. W jaki sposób uzyskać informację czy postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone (do kogo kierować zapytanie w tym zakresie)?
4. Jakie działania należy podjąć gdy spadkobiercy nie przeprowadzają postępowania spadkowego?
5. Czy w przypadku gdy postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone gmina/OPS/PCPR muszą zainicjować przeprowadzenie takiego postępowania?
6. Jakie przepisy stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenia spadkobierców?
7. Jakie dokumenty należy złożyć w sądzie aby przeprowadzić postępowanie spadkowe (właściwość sądu, reprezentacja przed sądem, czy pracownik o.p.s. może uczestniczyć w sprawie sądowej i w jakim charakterze)?
8. Jakie są koszty postępowania spadkowego ponoszone przez gminę/o.p.s. (co zrobić, aby odzyskać koszty postępowania spadkowego)?
III. Przebieg postępowania o zwrot wydatków na świadczenia z pomocy społecznej dot. pobytu i usług w DPS i schronisku dla bezdomnych.
1. Charakter świadczeń za pobyt i usługi w DPS oraz schronisku dla bezdomnych.b
2. Kto ma obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w DPS?
3. Zastępcze ponoszenie opłat za pobyt w DPS przez gminę.
4. Czy i kiedy gmina może żądać opłat za pobyt mieszkańca w DPS od spadkobierców zmarłego podopiecznego?
5. Jaki jest zakres odpowiedzialności spadkobierców za zaległe opłaty za pobyt w DPS?
6. Czy opłaty za schronisko ma obowiązek płacić bezdomny i jego najbliższa rodzina?
7. Czy zaległych opłat za schronienie można dochodzić od spadkobierców osoby bezdomnej?
IV. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zwrocie nienależnego świadczenia oraz innych opłat i wydatków od spadkobierców.
1. Jak prawidłowo przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję o zwrocie nienależnego świadczenia oraz innych opłat i wydatków od spadkobierców zmarłego świadczeniobiorcy (czy przed wydaniem decyzji należy spadkobiercom doręczyć postanowienie o wszczęciu postępowania i wyznaczyć termin z art. 10 k.p.a.)?
2. Czy przed wydaniem decyzji o zwrocie należności musi być przeprowadzone postępowanie spadkowe?
3. Zakres odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców (odpowiedzialność z masy spadkowej) – czyli, który spadkobierca i za co odpowiada?
4. Konstrukcja decyzji o zwrocie należności od spadkobierców po przeprowadzeniu postępowania spadkowego przed działem spadku i po dziale spadku.
5. Kiedy przedawnia się prawo do wydania decyzji wobec spadkobierców o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia oraz innych opłat i wydatków z pomocy społecznej?
6. Kiedy przedawniają się należność z tytułu zwrotu opłat, wydatków i nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej?
7. Jak postąpić gdy spadkobiercy, na których wydana została decyzja o zwrocie należności nie płacą (czy i któremu spadkobiercy wysyłamy upomnienie? czy wysyłając upomnienie na tą samą zaległość do kilku zobowiązanych, od każdego z nich musimy żądać kosztów upomnienia)?
8. Jak prawidłowo i na którego spadkobiercę wystawić tytuł wykonawczy (czy przed wystawieniem tytułu wykonawczego musi być doręczone upomnienie? czy w przypadku gdy jest kilku spadkobierców upomnienie należy doręczyć każdemu?)
V. Zgon zobowiązanego do zwrotu świadczeń w toku postępowania egzekucyjnego.
1. Czy gmina/ OPS/PCPR muszą poinformować organ egzekucyjny o zgonie osoby, na którą wystawiony był tytuł wykonawczy?
2. Kiedy organ egzekucyjny zawiesi a kiedy umorzy postępowanie egzekucyjne w przypadku zgonu osoby zobowiązanej do zwrotu świadczenia?
3. Które ze świadczeń orzeczonych do zwrotu uznać należy za „obowiązek ściśle związany ze zobowiązanym” i jakie są tego praktyczne konsekwencje?
4. Czy po ustaleniu spadkobierców należy wystawić nowy tytuł wykonawczy czy też postępowanie egzekucyjne toczyć się może w oparciu o dotychczasowy TW?
5. Co w sytuacji gdy spadkobiercy odrzucą spadek?
6. Co z orzeczonymi do zwrotu opłatami, wydatkami i nienależnie pobranymi świadczeniami w przypadku braku spadkobierców i obligatoryjnego przyjęcia spadku przez gminę?
7. Czy w odniesieniu do orzeczonych do zwrotu opłat, wydatków i nienależnych świadczeń z pomocy społecznej stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej?
VI. Dyskusja, pytania, indywidualne konsultacje.
Informacje organizacyjne:
- Zajęcia prowadzone on-line, za pomocą specjalnej platformy webinarowej umożliwiającej komunikację pomiędzy wykładowcą a uczestnikami, pozwalającej także na zadawanie pytań wykładowcy oraz na rozmowy pomiędzy uczestnikami spotkania
- Zgłoszeni uczestnicy otrzymają na wskazane adresy e-mail zaproszenia wraz z linkami do wirtualnego pokoju,
- Platforma szkoleniowa na której odbywają się zajęcia jest dostępna przez przeglądarkę internetową w komputerze lub aplikację w smartfonie.
Miejsce szkolenia
Internetwww.owal.edu.pl, Szkolenie online






